Wie wil zorgen voor een sociaal veilige werkplek voor iedereen, moet ook inclusief zijn naar aseksuele personen. Aseksualiteit blijft nog vaak buiten beeld in diversiteitsbeleid, terwijl de cijfers er niet om liegen. Wat kun je doen voor deze groep mensen?

De cijfers liegen niet

Aseksualiteit betekent dat iemand weinig of geen seksuele aantrekking ervaart. Het is een seksuele oriëntatie, net zoals bijvoorbeeld homo-, hetero- of biseksualiteit. En net als bij andere lhbtiqa+ identiteiten ervaren aseksuele personen op de werkvloer vaker discriminatie dan heteroseksuele personen. Ook grensoverschrijdend gedrag komt voor, soms met iemands aseksualiteit als excuus.

Zo geven aseksuele personen de acceptatie door leidinggevenden een 7,2 en door collega’s een 7,3. Dat is het laagst van alle onderzochte lhbtiqa+ groepen. Internationaal onderzoek laat bovendien zien dat aseksuele personen op het werk minder open zijn over hun identiteit dan veel andere lhbtiqa+ personen. In 2022 gaf ongeveer 69,5% aan met niemand op het werk open te zijn over hun aseksualiteit.

Dat is geen toeval. Het wijst op een werkomgeving waarin aseksualiteit nog te weinig wordt begrepen of benoemd.

Allonormativiteit op de werkvloer

Veel gesprekken op werk gaan vanzelf over daten, relaties, seks en gezinsplannen. Dat is op zich niet erg, maar het wordt problematisch wanneer wordt aangenomen dat iedereen seksuele of romantische aantrekking ervaart. Die aanname heet allonormativiteit.

Voor aseksuele personen kan een ogenschijnlijk onschuldige vraag als “Heb je al iemand?” of “Wanneer krijg jij eindelijk een relatie?” extra lading krijgen. Moet iemand uitleggen dat die geen seksuele aantrekking voelt? Wordt diens identiteit serieus genomen, of weggezet als “nog niet de juiste persoon ontmoet”? Onbedoeld kunnen aseksuele mensen zo de boodschap krijgen: hier hoor jij niet bij.

Van onzichtbaarheid naar onveiligheid

Die onzichtbare uitsluiting kan zorgen voor een hogere psychosociale belasting. Daar komen soms ook expliciete vormen van uitsluiting bij: ongemakkelijke opmerkingen, grappen, roddels of druk om uit de kast te komen. In ernstigere gevallen kan iemands aseksualiteit zelfs worden gebruikt als excuus voor seksueel grensoverschrijdend gedrag, bijvoorbeeld met de suggestie dat iemand “toch geen seks wil” en dus “er niet zo mee bezig is”.

Duidelijk leiderschap en een veilige omgeving zijn dan ook nodig, óók als het over dit thema gaat. Een veilige werkplek betekent dat grensoverschrijdend gedrag wordt herkend, serieus wordt genomen en wordt aangepakt, ongeacht de grond van de uitsluiting.

Wat werkt?

  • Benoem aseksualiteit expliciet in beleid, trainingen, communicatie en lhbtiqa+ activiteiten.
  • Vermijd aannames over relaties, seks en gezinnen in nieuwsbrieven, HR-communicatie en teamuitjes.
  • Investeer in kennis: besteed aandacht aan allonormativiteit en afobie (stereotypering, vooroordelen en discriminatie van aseksuele mensen).
  • Maak meldkanalen zichtbaar en veilig, inclusief routes die niet alleen via de directe leidinggevende lopen. Benoem expliciet dat deze ook openstaan voor meldingen over afobie en allonormatieve uitsluiting.
  • Zet bondgenoten in: grijp in bij grappen, aannames of uitsluiting, zonder de aseksuele collega steeds het werk van voorlichting te laten doen.

Oproep tot actie

Wil je dat aseksuele collega’s zich veilig voelen? Kijk dan verder dan symboliek. Benoem aseksualiteit, check je communicatie op allonormatieve aannames en grijp in wanneer grappen of vragen iemand buitensluiten. Zo maak je van inclusie meer dan een belofte: het wordt zichtbaar in het dagelijks samenwerken.

Fairspace ondersteunt organisaties bij het creëren van sociale veiligheid. Van beleidsscans tot trainingen: wij helpen blinde vlekken zichtbaar te maken en duurzame verandering te realiseren, zodat elke werkvloer écht veilig is voor iedereen. Meer weten? Bekijk ons aanbod op www.fairspace.co/nl/wat-we-doen/werkvloer/.

De Nederlandse Organisatie Aseksualiteit (NOA) verzamelt kennis, biedt voorlichting en pleit voor meer begrip en inclusie van aseksuele en aromantische mensen. Meer weten? Kijk op www.aseksualiteit.nl.

Leave a Reply

Fairspace
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.