Het nieuwe jaar begint voor Fairspace met gemengde gevoelens. Hoop, omdat steeds meer mensen zich uitspreken voor een veilige openbare ruimte. Maar we voelen ook verdriet en boosheid. Want geweld tegen meisjes en vrouwen is nog altijd aan de orde van de dag.
De moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude afgelopen zomer heeft diepe indruk gemaakt. Zo berichtte RTL Nieuws dat de leden van het nieuws panel deze gebeurtenis het vaakst noemden als het belangrijkste nieuws van 2025. De daaropvolgende actie ‘Wij eisen de nacht op’ liet zien hoe groot de collectieve verontwaardiging én het verlangen naar verandering zijn.
Bij Fairspace weigeren we om de moord op Lisa te laten eindigen in machteloosheid. Maar we weigeren óók om de oplossing te zoeken bij meisjes en vrouwen zelf.
Waarom “weerbaar zijn” geen oplossing is
Na elke schokkende geweldszaak volgt steevast dezelfde reflex: tips om veiliger thuis te komen. Loop samen. App als je veilig bent. Neem zelfverdedigingsles. De Gemeente Amsterdam kondigde onlangs zelfs aan bokstrainingen te gaan financieren. Hoe goedbedoeld ook, deze aanpak schuift de verantwoordelijkheid op een gevaarlijke manier door naar meisjes en vrouwen.
Want wat hier eigenlijk gezegd wordt, is dat het aan meisjes en vrouwen is om zich aan te passen. Dat zij sterker, slimmer, alerter moeten zijn om geweld te voorkomen. Maar veilig thuiskomen mag geen persoonlijke prestatie zijn. Daarom geeft Fairspace bewust géén tips over zelfverdediging, vechtsport of ‘slimmer gedrag’. Omdat ze het echte probleem verhullen.
Leg de verantwoordelijkheid waar die hoort
Als we geweld tegen vrouwen écht willen voorkomen, moeten we de focus verleggen van persoonlijke naar collectieve verantwoordelijkheid. En daarin spelen mannen en jongens een belangrijke rol. Geweld tegen vrouwen is namelijk geen natuurverschijnsel; het is aangeleerd gedrag. Geweld tegen vrouwen wordt mogelijk gemaakt door een samenleving waarin grensoverschrijdend gedrag te vaak wordt weg gelachen of goedgepraat.
Concrete stappen beginnen bij opvoeding en onderwijs. Praat met jongeren over consent, emoties en afwijzing. Corrigeer seksistische “grapjes” en normaliseer het aanspreken van elkaar op gedrag. Niet pas als het misgaat, maar juist daarvoor. Door vrouwonvriendelijk gedrag vroeg aan te pakken, kunnen we voorkomen dat grenzen steeds verder worden overschreden.
Maak de openbare ruimte echt veilig
Daarnaast moet de openbare ruimte zelf veiliger worden ingericht. Goede straatverlichting, overzichtelijke plekken, nachtelijk openbaar vervoer en zichtbare hulpdiensten maken een groot verschil. Veiligheid mag niet stoppen om 22.00 uur.
Ook digitale meldpunten, snelle opvolging van klachten over intimidatie en het serieus nemen van signalen kunnen levens redden. Te vaak worden zorgen weggewuifd als “gevoel” in plaats van als waarschuwing. Neem angst serieus voordat die werkelijkheid wordt.
Samen veiligheid opeisen
De actie ‘Wij eisen de nacht op’ liet zien wat er gebeurt als mensen samen zeggen: we accepteren geweld tegen vrouwen niet langer. Dat collectieve geluid is cruciaal. Verandering komt niet van stille aanpassing, maar van zichtbare solidariteit.
In 2026 roept Fairspace iedereen op om die solidariteit vast te houden. Spreek je uit. Stem. Organiseer. Eis beleid dat beschermt in plaats van afschuift.
2026 begint met een keuze. Blijven we vrouwen vertellen hoe ze moeten overleven? Of zorgen we er samen voor dat overleven niet langer nodig is. Bij Fairspace weten we waar we voor staan.
Wil je doneren voor een veilige openbare ruimte, of met ons in contact komen? Laat hier een bericht achter.
