Grensoverschrijdend gedrag op het werk is een serieus probleem. Grensoverschrijdend gedrag op het werk kan leiden tot een angstcultuur, collega’s kunnen er zowel mentaal als fysiek ziek van worden, en het kan zelfs leiden tot uitval, ontslag of rechtszaken. In dit artikel leggen we uit wat grensoverschrijdend gedrag op het werk is, hoe je het kunt herkennen en wat je kunt doen als je ermee te maken krijgt.
Wat is grensoverschrijdend gedrag?
Het is moeilijk om een eenduidig antwoord te geven op de vraag wat grensoverschrijdend gedrag precies is. Grensoverschrijdend gedrag is namelijk elke vorm van gedrag die de persoonlijke grenzen van een ander overschrijdt. Dat kan per persoon verschillend zijn. De Arbowet noemt in ieder geval de volgende voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag op het werk:
- Pesten: iemand buitensluiten, roddelen of constant kritiek geven
- (Seksuele) intimidatie: opmerkingen maken over iemands uiterlijk, seksuele toespelingen of ongepaste grappen van seksuele aard
- Discriminatie: iemand anders behandelen of uitsluiten op basis van persoonskenmerken, zoals afkomst, nationaliteit, seksuele oriëntatie, leeftijd of geloof
- Agressie en geweld: denk hierbij aan schelden of agressief taalgebruik
Deze voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag zorgen ervoor dat mensen zich onveilig, ongemakkelijk en niet gerespecteerd voelen op hun werk.
Hoe herken je grensoverschrijdend gedrag op het werk?
Grensoverschrijdend gedrag op het werk is niet altijd makkelijk te herkennen. Soms zijn de signalen subtiel, of denken mensen dat het “erbij hoort”. Grensoverschrijdend gedrag heeft vaak de vorm van bewuste en/of onbewuste, beledigende, denigrerende, vijandige opmerkingen over en gericht aan mensen op basis van hun persoonskenmerken. De opmerkingen kunnen zo alledaags dat het je nauwelijks opvalt wanneer ze worden gemaakt. Maar de effecten zijn daarentegen enorm. Bijvoorbeeld:
- Iemand die altijd vrolijk is, wordt ineens stil en teruggetrokken
- Het vermijden en liever niet samenwerken met een specifieke collega
- Stressklachten: hoofdpijn, slaap- of concentratieproblemen kunnen signalen zijn dat iemand last heeft van grensoverschrijdend gedrag
- Als je zelf merkt dat je niet jezelf kunt zijn, of als je merkt dat je er tegenop ziet om naar je werk te gaan, is dat ook een belangrijk signaal.
Wat kan je doen als je te maken krijgt met grensoverschrijdend gedrag het werk?
Het is belangrijk om er niet te lang mee rond te lopen als je merkt dat er grensoverschrijdend gedrag op het werk plaatsvindt. Hier zijn een aantal stappen die je kunt nemen:
Praat erover: Het is heel spannend, maar probeer het gedrag bespreekbaar te maken. Soms is de ander zich niet bewust van diens gedrag en kan een gesprek veel oplossen.
Documenteer het gedrag: Schrijf op wat er gebeurt, wanneer, en wie erbij waren. Dit kan belangrijk zijn als je besluit om formele stappen te ondernemen, zoals een melding maken of klacht indienen.
Meld het: Als praten niet helpt of als je het niet durft, meld het dan bij je leidinggevende of HR-afdeling. Ook hebben veel bedrijven een vertrouwenspersoon waar je terecht kunt. Let op: bij een vertrouwenspersoon maak je geen melding maar krijg je steun, advies en begeleiding.
Zoek steun: Praat met je omgeving over wat er gebeurt. Ze kunnen een luisterend oor bieden en je steunen in het nemen van stappen.
Hoe voorkom je grensoverschrijdend gedrag op het werk?
Tot voor kort kwamen bedrijven pas in actie als het misging. Maar preventie is altijd beter dan genezen. Bedrijven kunnen al veel doen om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen:
- Beleid en regels: zorg ervoor dat er duidelijke regels zijn over wat wel en niet kan op de werkvloer. Iedereen moet weten wat de grenzen zijn.
- Training en bewustwording: regelmatig bijeenkomsten organiseren of trainingen geven over grensoverschrijdend gedrag helpt om medewerkers bewust te maken van hun eigen gedrag en dat van anderen.
- Veilige werkomgeving: creëer een open en veilige sfeer waar mensen zich durven uit te spreken en respectvol met elkaar omgaan; ook in de top.
Wil je meer weten over wat je kunt doen om grensoverschrijdend gedrag op het werk te voorkomen? Binnenkort delen wij 10 tips voor een veilige werkvloer. Blijf ons dus volgen!
In de tussentijd vind je hier meer informatie over de diensten die we aanbieden om te werken aan een veilige werkvloer.
